Hoeveel mensen slagen in één keer voor hun rijexamen? Hoeveel rijlessen hebben kandidaten gemiddeld nodig? En welke factoren hangen samen met het behalen van het rijbewijs?
In september 2026 publiceerde het CBR voor het eerst een uitgebreide analyse over de stand van de examinering van het praktijkexamen B. De cijfers in deze publicatie hebben betrekking op 2025 en geven inzicht in kandidaten, rijopleiders en examinatoren in Nederland. De volledige publicatie van het CBR, Stand van de examinering praktijkexamen B 2025, is hier te bekijken.
Volgens het CBR werden in 2025 bijna een half miljoen praktijkexamens voor het rijbewijs B afgenomen. Maar wat vertellen de cijfers precies over het behalen van het rijbewijs?
Minder dan de helft slaagt in één keer
Volgens het CBR werden in 2025 in totaal 496.142 praktijkexamens B afgenomen. Het gemiddelde slagingspercentage kwam uit op 49,8%.
Bij kandidaten die voor het eerst examen deden, lag het slagingspercentage op 49,4%. Van de 243.210 eerste praktijkexamens waren er 120.146 voldoende.
Dat betekent niet dat kandidaten die niet in één keer slagen automatisch meerdere keren moeten afrijden. Uit de cijfers van het CBR blijkt dat bijna driekwart van de kandidaten bij de eerste of tweede poging slaagt.
Het CBR benadrukt daarnaast dat het slagingspercentage door verschillende factoren kan worden beïnvloed. Denk bijvoorbeeld aan de leeftijd van de kandidaat, eerdere rijervaring, het soort examen en omstandigheden rondom het examen.
Gemiddeld zijn 41 uur rijles nodig
Een rijbewijs halen vraagt voor veel kandidaten behoorlijk wat voorbereiding. Volgens het CBR hadden kandidaten in 2025 gemiddeld 41 uur rijles nodig om hun rijbewijs te behalen.
Dat is uiteraard een gemiddelde. Niet iedere kandidaat heeft hetzelfde aantal lessen nodig. De benodigde hoeveelheid rijles kan per persoon verschillen, afhankelijk van bijvoorbeeld ervaring, leertempo en rijvaardigheid.
Ook de kosten van het rijbewijs lopen daardoor uiteen. Het CBR rapporteert dat de gemiddelde kosten voor het behalen van het rijbewijs in 2025, inclusief één of meer praktijkexamens, €3.320 bedroegen.
Verkeersinzicht speelt een belangrijke rol
Een interessant onderdeel van de CBR-publicatie gaat over de onderdelen waar kandidaten die zakken volgens het CBR vooral moeite mee hebben.
Het CBR noemt daarbij met name verkeersinzicht en risicobewust rijgedrag. Problemen doen zich volgens het CBR vooral voor bij kruispunten en tijdens het inhalen.
Daarbij gaat het bijvoorbeeld om kandidaten die te snel een kruispunt naderen en te laat naar de verkeerssituatie kijken. Ook noemt het CBR situaties waarin kandidaten te dicht langs fietsers of stilstaande auto's rijden.
Deze bevindingen laten zien dat het praktijkexamen niet alleen draait om het bedienen van de auto. Een kandidaat moet tijdens het rijden ook verkeerssituaties kunnen herkennen, risico's kunnen inschatten en op de juiste manier kunnen reageren.
Theorie en praktijk hangen met elkaar samen
De bevindingen van het CBR over verkeersinzicht zijn ook relevant voor de voorbereiding op het theorie-examen.
Verkeersregels leren is één onderdeel. Minstens zo belangrijk is begrijpen hoe je die regels in verschillende verkeerssituaties toepast.
Neem bijvoorbeeld een kruispunt. Het kennen van de voorrangsregels is belangrijk, maar tijdens het rijden moet je daarnaast op tijd kunnen zien welke weggebruikers eraan komen, je snelheid aanpassen en rekening houden met wat er kan gebeuren.
Theoriekennis vormt daarmee een basis voor het begrijpen van verkeerssituaties. Tijdens de rijlessen wordt vervolgens geleerd hoe je die kennis in de praktijk toepast.
Jongere kandidaten slagen gemiddeld vaker
Het CBR keek ook naar de leeftijd van kandidaten. De gemiddelde leeftijd van kandidaten voor het praktijkexamen B was in 2025 23 jaar. De grootste groep examenkandidaten was 18 jaar.
De cijfers van het CBR laten daarnaast verschillen zien tussen leeftijdsgroepen. Jongere kandidaten hadden gemiddeld een hoger slagingspercentage dan oudere kandidaten.
Dat betekent niet dat leeftijd bepaalt of iemand wel of niet kan slagen. Het gaat om verschillen tussen groepen kandidaten. Ook andere factoren kunnen een rol spelen bij de resultaten.
Eerdere rijervaring maakt verschil in de cijfers
Het CBR onderzocht ook of kandidaten al een ander rijbewijs hadden.
Kandidaten die al een rijbewijs voor bijvoorbeeld een bromfiets, motor of trekker hadden, hadden in 2025 gemiddeld een hoger slagingspercentage voor het praktijkexamen B dan kandidaten zonder zo'n rijbewijs.
Bij kandidaten zonder A-, T- of AM-rijbewijs lag het slagingspercentage op 47,8%. Voor kandidaten met een AM-rijbewijs was dit 64,2%. Bij kandidaten met een A-rijbewijs lag het op 77,5% en bij kandidaten met een T-rijbewijs op 71,7%.
Deze cijfers beschrijven verschillen tussen groepen. Ze bewijzen niet dat het hebben van een ander rijbewijs op zichzelf zorgt voor een grotere kans om te slagen. Kandidaten met eerdere rijervaring kunnen op meerdere punten verschillen van kandidaten die nog geen ander rijbewijs hebben.
Kandidaten met een TTT hebben een hoger slagingspercentage
Ook de tussentijdse toets, of TTT, komt in de CBR-cijfers terug.
Van de kandidaten die in 2025 een tussentijdse toets hadden gedaan, slaagde 58,1% voor het praktijkexamen. Bij kandidaten zonder TTT was het slagingspercentage 47,4%.
Ook hier is het belangrijk om de cijfers in de juiste context te plaatsen. Het CBR rapporteert een verschil tussen beide groepen, maar deze cijfers bewijzen niet dat het volgen van een TTT het slagingspercentage rechtstreeks verhoogt.
De kandidaten die een TTT doen, kunnen bijvoorbeeld verschillen van kandidaten die daar geen gebruik van maken.
Steeds meer praktijkexamens in een automaat
Een andere ontwikkeling die het CBR beschrijft, is de groei van het aantal praktijkexamens in een automaat.
In 2014 werden volgens het CBR nog minder dan 10.000 automaatexamens afgenomen. In 2025 waren dat er 60.987. Daarmee was ongeveer 12% van alle praktijkexamens B een automaatexamen.
Het slagingspercentage verschilde tussen de twee typen examens. Voor examens in een schakelauto was het 51,5%, tegenover 38,0% voor automaatexamens.
Ook deze cijfers moeten voorzichtig worden geïnterpreteerd. De groepen kandidaten zijn niet identiek. Het CBR vermeldt bijvoorbeeld dat de gemiddelde leeftijd van kandidaten bij automaatexamens 31,6 jaar was.
Ook per provincie zijn verschillen zichtbaar
Het CBR onderzocht de slagingspercentages ook per provincie.
In 2025 lag het gemiddelde slagingspercentage in Limburg op 58,1%. In Zuid-Holland was dit 44,7%. De andere provincies lagen tussen deze percentages in.
Een verschil tussen provincies betekent niet automatisch dat kandidaten in de ene provincie beter leren rijden dan in de andere. De samenstelling van de kandidaten, rijopleiders, examenlocaties en andere omstandigheden kunnen per regio verschillen.
De cijfers geven daarom vooral inzicht in de verschillen die het CBR in 2025 tussen provincies heeft gemeten.
Wat zeggen de cijfers over een goede voorbereiding?
De CBR-publicatie geeft geen eenvoudige formule waarmee kandidaten kunnen voorspellen of ze zullen slagen. Wel maakt het rapport duidelijk welke verschillende factoren rondom het praktijkexamen een rol spelen.
Volgens het CBR hebben kandidaten die zakken vooral moeite met verkeersinzicht en risicobewust rijgedrag. Dat onderstreept het belang van een goede voorbereiding waarin verkeersregels niet alleen worden geleerd, maar ook worden begrepen.
Voor het theorie-examen betekent dat meer dan alleen zoveel mogelijk vragen oefenen. Het is belangrijk om te begrijpen waarom verkeersregels gelden en hoe je ze in verschillende situaties toepast.
Tijdens de rijlessen komt die kennis vervolgens terug in de praktijk. Het herkennen van verkeerssituaties, vooruitkijken en het inschatten van risico's zijn vaardigheden die je tijdens het rijden verder ontwikkelt.
De belangrijkste cijfers uit het CBR-rapport
Volgens de CBR-publicatie over het praktijkexamen B in 2025:
- werden 496.142 praktijkexamens B afgenomen;
- was het gemiddelde slagingspercentage 49,8%;
- lag het slagingspercentage bij het eerste examen op 49,4%;
- slaagde bijna driekwart van de kandidaten bij de eerste of tweede poging;
- hadden kandidaten gemiddeld 41 uur rijles nodig;
- bedroegen de gemiddelde kosten voor het behalen van het rijbewijs €3.320;
- werden 60.987 praktijkexamens in een automaat afgenomen;
- waren er eind 2025 643 examinatoren die praktijkexamens B afnamen.
De cijfers zijn afkomstig uit de publicatie Stand van de examinering praktijkexamen B 2025 van het CBR. Het rapport geeft daarmee een uitgebreid beeld van het praktijkexamen in Nederland en van de factoren die samenhangen met de resultaten van kandidaten.
Voor toekomstige bestuurders is vooral de boodschap over verkeersinzicht relevant: het behalen van een rijbewijs draait niet alleen om het kennen van verkeersregels, maar ook om het kunnen herkennen en toepassen van die regels in echte verkeerssituaties.
